Jak sprawdzić pH gleby?

Znajomość odczynu pH gleby jest kluczowa dla uzyskania bujnych upraw. Czynnik ten ma istotne znaczenie zarówno w przypadku warzyw, owoców, jak i roślin ozdobnych. Niedopasowanie odczynu gleby do wybranych gatunków może ograniczyć ich wzrost. Dowiedz się, czym jest pH oraz jak je sprawdzić.

Czym jest pH gleby?

pH to skala, za której pomocą określa się charakter gleby. Dzięki niej można stwierdzić, czy dane podłoże jest kwasowe, zasadowe czy obojętne. Skala składa się z 15 punktów (od 0 do 14).

• wartość środkowa – 7 – oznacza obojętny odczyn gleby;
• wartości malejące – od 0 do 7 – oznaczają kwasowy odczyn gleby;
• wartości rosnące – od 7 do 14 – oznaczają zasadowy odczyn gleby.

Dlaczego warto znać pH gleby?

Zadbałeś o odpowiednią częstotliwość podlewania i nawożenie roślin, jednak te nadal wyglądają marnie? Powodem może być niedopasowany odczyn gleby. pH ma przełożenie na dostępność składników pokarmowych, które są niezbędne do wzrostu i rozwoju roślin.Załóżmy, że liście Twoich roślin stają się żółte. To typowa oznaka chlorozy liści, która jest spowodowana niedoborem żelazu lub azotu. Przystępujesz więc do działania, stosujesz nawóz obfity w żelazo, ale rośliny nadal wyglądają marnie. Powodem tego może być nieodpowiedni odczyn gleby (niedostateczna kwasowość). Pomimo faszerowania ziemi żelazem, podłoże nie jest w stanie nadać mu postać wchłanianą przez rośliny. 

Jak interpretować wyniki pomiaru pH gleby?

Zmierzyłeś pH gleby, ale nie wiesz, jak ocenić wynik? Odczyt wartości to dopiero początek – zrozumienie znaczenia pomiaru pozwoli lepiej zaplanować uprawy i nawożenie.

Co oznacza niski, neutralny i wysoki odczyn?

Odczyn kwaśny (poniżej 6,5) może świadczyć o niedoborze wapnia, a rośliny mogą mieć trudność z pobieraniem niektórych mikroelementów. Odczyn neutralny (ok. 6,5–7,2) jest idealny dla większości warzyw i kwiatów. Gleba zasadowa (powyżej 7,5) może ograniczać przyswajanie fosforu i żelaza.

Kiedy należy interweniować po pomiarze pH?

Warto działać wtedy, gdy pH odbiega znacząco od wymagań planowanych upraw. Jeśli chcesz sadzić rośliny kwasolubne, a gleba ma zasadowy odczyn, trzeba ją zakwasić. Z kolei przy kwaśnym pH dla roślin preferujących neutralne podłoże konieczne jest wapnowanie.

Typowe reakcje roślin na nieprawidłowe pH

Zbyt niski lub zbyt wysoki odczyn gleby może skutkować:

• żółknięciem liści (chloroza),

• zahamowaniem wzrostu,

• obumieraniem korzeni,

• niskim plonowaniem,

• większą podatnością na choroby.

Niedopasowanie odczynu gleby może również nie spodobać się mikroorganizmom, które zamieszkują glebę. Jak wiadomo, dżdżownice i inne pożyteczne organizmy, są ważne dla rozwoju roślin, m.in. przekształcają azot w formy przyswajalne przez uprawy. Kiedy podłoże jest obojętne lub zasadowe, liczebność tych pomocnych stworzeń diametralnie się zmniejsza.

Jak uwzględnić pH przy planowaniu upraw?

Zanim rozpoczniesz sadzenie, przygotuj mapę ogrodu uwzględniającą różnice w odczynie pH. Dzięki temu dopasujesz rośliny do konkretnego miejsca. Pamiętaj też o zmianach sezonowych i monitoruj glebę regularnie.

Jak często należy kontrolować pH gleby?

Regularność pomiarów pH gleby to podstawa udanych upraw. Zbyt długie przerwy w badaniu mogą skutkować niewidocznymi na pierwszy rzut oka problemami.

Najlepsze momenty na wykonanie testów

Idealnym czasem na badanie gleby jest wczesna wiosna – tuż przed rozpoczęciem sezonu wegetacyjnego. Kolejne pomiary warto zaplanować latem i jesienią. W przypadku upraw szklarniowych pomiary można wykonywać co miesiąc.

Częstotliwość pomiarów dla różnych typów roślin

Rośliny jednoroczne warto sprawdzać 2–3 razy do roku. Wieloletnie – raz na sezon, tuż po zimie. W przypadku kwasolubnych gatunków ogrodowych, takich jak borówka czy rododendron, kontrola pH powinna być bardziej systematyczna.

Co może wpływać na zmianę pH gleby?

Najczęstsze czynniki wpływające na pH to:

• intensywne nawożenie mineralne,

• długotrwałe opady deszczu,

• naturalna mineralizacja gleby,

• podlewanie twardą wodą,

• wprowadzanie nowej ziemi.

Metody pomiaru pH gleby

Zastanawiasz się, jak zmierzyć pH gleby? Możesz to zrobić na kilka sposobów. Najłatwiej użyć miernika elektronicznego. Wystarczy wbić go do ziemi i odczytać pomiar. Pozostałe rozwiązania wymagają pobrania próbek gleby, najlepiej z różnych części ogrodu. Mowa tutaj m.in. o pehametrze czy papierku lakmusowym, który na pewno widziałeś niejednokrotnie w szkole.

Czy istnieje domowy sposób na zmierzenie pH gleby? Możesz wykonać pewien test, jednak nie będzie tak dokładny, jak wymienione wyżej rozwiązania. Weź dwa słoiczki. Umieść w nich próbki ziemi i zmieszaj z wodą destylowaną. Do jednego błotnistego roztworu dodaj sodę oczyszczoną, a do drugiego wlej ocet. Jeśli w pierwszym słoiczku pojawi się piana, oznacza to odczyn kwasowy. Jeżeli natomiast w drugim naczyniu usłyszysz delikatne syczenie i zobaczysz małe bąbelki, to znak, że roztwór jest zasadowy. Brak jakiejkolwiek relacji to odczyn obojętny.

Kiedy należy sprawdzać pH gleby?

W szklarniach i ogrodach zaleca się sprawdzać pH gleby przed każdym sadzeniem roślin. W przypadku roślin domowych, taki zabieg warto przeprowadzać co ok. 3 miesiące. Jeśli chodzi natomiast o rośliny wieloletnie uprawiane w gruncie, ich odczyn dobrze zbadać tuż po zimie, co sezon. Wykonywanie okresowych pomiarów jest kluczowe do utrzymania najlepszych warunków do wzrostu i rozwoju roślin. Musisz mieć na uwadze fakt, że jeden pomiar, przed sadzeniem, nie wystarczy. Na zmianę pH gleby wpływają różne czynniki, takie jak: nawożenie, opady deszczu, mineralizacja materii organicznej, oddychanie roślin czy mineralizacja azotu. Jeśli chcesz zadbać o swoje uprawy, trzymaj rękę na pulsie i pamiętaj o regularnych testach!

Jakie rośliny preferują różne poziomy pH?

Większość roślin preferuje obojętny lub lekko kwaśny odczyn gleby. Nie jest to jednak reguła. Zobacz przykłady roślin, które preferują różne pH podłoża.

Rośliny na kwaśny odczyn gleby:

• azalia ogrodowa,
• borówka,
• rododendron,
• hortensja ogrodowa,
• drzewa iglaste: sosna, jodła, świerk

Rośliny na zasadowy odczyn gleby:

• bukszpan,
• grusza,
• jabłoń,
• winorośl,
• ciemiernik

Rośliny na obojętny odczyn gleby:

• hiacynt wschodni,
• dynia zwyczajna,
• marchew,
• por,
• zielony groszek.

Metody zmiany pH w ogrodzie

Planujesz uprawę warzyw, ale pH gleby w Twoim ogrodzie jest mocno zasadowe? To nie powód, aby rezygnować ze swoich planów. Na szczęście istnieją metody zmiany odczynu gleby.

Jak podnieść pH gleby?

Sposobem na zwiększenie pH podłoża jest zastosowanie nawozów wapniowych: węglanowych lub tlenkowych. Dużą popularnością cieszy się również dolomit, czyli nawóz wapniowo-magnezowy. Glebę można odkwasić również za pomocą domowych sposobów, np. popiołu drzewnego, który przekopuje się bezpośrednio z ziemią lub tworzy kompost.

Czym kierować się przy wyborze testera pH do ogrodu?

Na rynku dostępnych jest wiele narzędzi do pomiaru pH gleby. Wybór odpowiedniego zależy od Twoich potrzeb, częstotliwości badań i dokładności, jakiej oczekujesz.

Rodzaje mierników i ich zastosowanie

Elektroniczne mierniki są najwygodniejsze – dają szybki odczyt i można je stosować wielokrotnie. Paski lakmusowe sprawdzają się przy okazjonalnych pomiarach. Pehametry z odczynnikiem chemicznym są precyzyjne, ale bardziej czasochłonne.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie?

Sprawdź zakres skali – powinien obejmować wartości od 3 do 10. Ważna jest również wodoodporność urządzenia i łatwość czyszczenia sondy. Dla większych ogrodów warto wybrać miernik z funkcją zapisu wyników.

Popularne modele testerów pH i ich zalety

Poniżej znajdziesz kilka sprawdzonych propozycji:

• Soil PH Meter 3-in-1 – mierzy pH, wilgotność i nasłonecznienie,

• Bluelab Soil pH Pen – profesjonalny, precyzyjny miernik elektroniczny,

• Combiset GardenLab – klasyczny zestaw z odczynnikami chemicznymi,

• Greenmill lakmusowe paski pH – niedrogie i proste w użyciu.

Jak obniżyć pH gleby?

Co w sytuacji, kiedy pH gleby jest zbyt wysokie? Wtedy najczęściej sięga się po kwaśny torf, który powinno się wymieszać z ziemią w stosunku 1:1, a następnie umieścić w dołkach pod planowaną uprawą roślin. Do mieszanki warto dodać odrobinę żwiru dla poprawy przepuszczalności. Na powierzchni ziemi, tuż przy zasadzonych roślinach, można rozłożyć korę sosnową, która zapobiegnie rozwojowi chwastów i dodatkowo pomoże utrzymać kwasowe pH podłoża. W sklepach ogrodniczych można ponadto znaleźć gotowe mieszanki nawozowe, których zadaniem jest zakwaszenie ziemi. Bazują one głównie na siarczanie amonu i siarczanie potasu.